انواع فیبروم رحم

بسیاری از بانوان تجربه‌ی رشد فیبروم یا همان میوم را در رحم خود دارند، که اغلب اوقات کاملا بی‌ضرر هستند اما گاهی رشد فیبروم در رحم می‌تواند نشان دهنده‌ی وجود شرایط غیر طبیعی در قسمتی از بدن باشد.

فیبروم رحم چیست؟

فیبروم رحم توده‌های عضلانی و خوش خیمی هستند که می­توانند داخل یا بیرون از رحم رشد کنند و معمولاً در زنانی ایجاد می‌شوند که در سن تولید مثل قرار دارند. این توده‌ها لیومیوما یا میوماس نیز نامیده می‌شوند.

فیبروم‌ها معمولاً همیشه خوش خیم بوده و بسیار رایج هستند. تقریباً ۴۰ تا ۶۰ درصد زنان پیش از سن ۳۵ سالگی و ۶۰ تا ۸۰ درصد آنها تا پیش از ۵۰ سالگی  فیبروم خواهند داشت. فیبروم‌ها ممکن است به صورت تکی یا خوشه‌ای باشند. اندازه  فیبروم‌ها می­تواند متنوع باشد. از قطر یک میلی­متر گرفته تا ۲۰ سانتی متر. لازم به ذکر است که  قطر رحم معمولاً ۱۰ سانتی متر است؛ فیبروم‌های بسیار بزرگ می‌توانند به شکم فشار آورده و باعث احساس ناراحتی شوند.

وجود فیبروم در دیواره رحم به چه معناست؟

همانطور که در بالا گفته شد؛ میوم‌ها، تومورهای خوش خیمی هستند که بر روی عضلات صاف دیواره‌ی رحمی و داخل رحم رشد می‌کنند. و در سیستم تولید مثل بانوان، شایع‌ترین تومورهایی هستند که بانوان برای جراحی آنها اقدام می‌کنند. مطالعات نشان می‌دهد که حدود 80% بانوان در زمان حاملگی، میوم‌های رحمی را نیز داشته‌اند ولی اکثرا علائم و نشانه‌هایی جهت تشخیص نداشته‌اند. عناوین مختلفی برای میوم وجود دارد مانند: لیومیوم، میوم، میوم‌های رحمی، فیبروئید و یا فیبرومیوم.

فیبروم‌ها در اندازه و تعداد با هم متفاوت هستند. بعضی از بانوان ممکن است خوشه‌ای از میوم‌ها را داشته باشند اما دیگران تنها یک میوم داشته باشند. فیبروم‌ها می‌توانند اندازه‌های مختلفی داشته باشند، مثلا به اندازه دانه‌های کنجد باشند یا تا حد یک گریپ فروت رشد کنند و حتی گاهی در موارد نادر کل حفره‌ی شکمی را اشغال کنند و چندین کیلو وزن دارند.

در بیش از 99% موارد، فیبروم‌ها خوش خیم هستند، به این معنا که سرطانی نیستند و داشتن فیبروم‌های رحمی در طولانی مدت، شانس ابتلا به سرطان را افزایش نمی‌دهند.

چگونگی به وجود آمدن فیبروم‌ها

در اکثر موارد، هنوز مشخص نیست که چرا این مشکل به وجود می‌آید. استعداد ژنتیکی و عوامل هورمونی استروئیدی در رشد فیبروم‌ها نقش مهمی دارند.

بسته به محل قرار گیری، فیبروم‌ها انواع مختلفی دارند:

  • انواعی که در داخل دیواره رحم رشد می‌کنند.
  • انواعی که در خارج از رحم رشد می‌کنند.
  • انواعی که در زیر رحم رشد می‌کنند و ممکن است به داخل حفره رحم نفوذ کنند و منجر به خونریزی شدید شوند.
  • همچنین ممکن است بر روی اتصالاتی که به رحم محدود می‌شوند نیز رشد کنند.

 انواع فیبروم رحم

فیبروم‌ها بر اساس ناحیه‌ای از رحم که در آن رشد کرده‌اند، دسته بندی می شوند و این امکان وجود دارد که بیشتر از یک نوع از آن‌ها به صورت همزمان در رحم وجود داشته باشند.

* داخلی

رایج‌ترین نوع فیبروم است که در دیواره رحم رشد می­کند. هرچه اندازه آنها بزرگتر شود، بیشتر می­توانند رحم را بکشند.

* ساب سروزال

این فیبروم‌ها خارج از رحم رشد می­کنند و با بزرگتر شدنشان به اعضای اطراف رحم فشار وارد می­کنند.

* ساب موکوزال

اینها رایج‌ترین نوع میوم‌ها هستند و در لایه ساب موکوس رشد می­کنند. لایه‌ای که درست زیر دیواره رحم قرار دارد و می­تواند به سمت داخل رحم متورم شود و منجر به دل درد و خونریزی شود.

بسته به عمق قرارگیری فیبروم در رحم، به نوع یک و نوع دو تقسیم می­شوند.

* پدانکوله

برخی فیبروم­های ساب سروزال و ساب موکوزال روی ریشه­‌های عضلانی نازک رشد می­کنند، که ساقه نامیده می­شوند و از فیبروم مراقبت می­کنند. در چنین موردی به عنوان نوع پدانکوله شناخته می­شوند. پدانکوله ساب موکوزال به عنوان نوع صفر فیبروم شناخته می­شوند.

چه عواملی باعث رشد فیبروم‌های رحمی می‌شوند؟

همانطور که در قسمت بالا اشاره کردیم، علت فیبروم‌های رحمی تا حد زیادی ناشناخته است. یکی از نظریات در این زمینه اینست که سلول‌های غیر طبیعی عضلات صاف رحم، توسط هورمون‌هایی که چرخه پریودی را تحت تاثیر قرار می‌دهند، یعنی همان هورمون‌های استروئیدی و به خصوص استروژن و پروژسترون، به سرعت افزایش می‌یابند.

هورمون‌ها باعث رشد فیبروم‌ها می‌شوند، به همین دلیل است که فیبروم در خانم‌های باردار سریعتر از خانم‌های غیر باردار، رشد می‌کند. سطح بالای هورمون‌های استروژن و پروژسترون در دوران بارداری اغلب باعث افزایش رشد فیبروم می‌شود. و همچنین این دلایل علت کاهش و پس رفت رشد فیبروم در دوران یائسگی است.

همچنین عوامل ارثی در رشد میوم بی‌تاثیر نیست. زنانی که مادر، مادر بزرگ و خواهرشان میوم داشته‌اند، احتمال اینکه میوم در آن‌ها نیز رشد پیدا کند بیشتراست.

سرعت رشد فیبروم ها چه اندازه است؟

عوامل موثر بر رشد میوم‌ها عبارتند از:

  • سن

میوم‌ها بیشتر در بانوان در رنج سنی 30 تا 40 سالگی ایجاد می‌شود. به نظر می‌رسد که رشد میوم در زنان زیر 35 سال بیشتر از بقیه است.

  • نژاد

رشد میوم در زنان سیاه پوست نسبت به زنان سفید پوست، احتمال بیشتری دارد. به نظر می‌رسد سرعت رشد میوم در زنان سیاه پوست نیز بیشتر باشد.

  • بارداری

میوم‌ها در خانم‌های باردار به علت افزایش استروژن و پروژسترون، در سه ماهه اول بارداری بیشتر رشد می‌کنند.

  • وزن

بانوانی که اضافه وزن دارند و چاق هستند بیشتر از بقیه در معرض رشد میوم هستند و همچنین سرعت رشد میوم در آنها به نسبت بیشتر است.

مطالعات نشان داده‌اند که میانگین رشد میوم‌ها در طی 6 ماه، 9% است و حتی در بانوان، امکان ایجاد میوم‌های متعدد، با سرعت رشد متفاوت وجود دارد.

علائمی که به تشخیص فیبروم کمک می کنند

بسیاری از بانوان که این مشکل را دارند، هرگز علائم و مشخصه‌هایی را احساس نمی‌کنند که فیبروم قابل تشخیص باشد و هرگز متوجه داشتن فیبروم نمی‌شوند.

علائم و نشانه‌هایی که بانوان تجربه می‌کنند کاملا وابسته به نوع فیبروم، اندازه و تعداد آنهاست.

رایج‌ترین علائم و نشانه‌های این مشکل شامل:

  • خونریزی شدید پریودی
  • دل درد پریودی
  • خونریزی‌های سنگین مابین قاعدگی‌ها
  • طولانی شدن علائم قاعدگی حتی بیشتر از یک هفته
  • احساس فشار در لگن و کمردرد پریودی
  • تکرر ادرار
  • یبوست
  • رابطه جنسی دردناک
  • احساس فشار و سفتی در قسمت زیر شکم
  • ورم زیر شکم
  • وجود جسم سفت در داخل شکم که با معاینات فیزیکی قابل لمس است.

گاهی اوقات خانم‌ها با آزمایشاتی که به دلایل مختلف انجام می‌دهند مثل آزمایشات دوران بارداری و قبل بارداری، به طور اتفاقی متوجه وجود میوم در رحم می‌شوند. اگر میوم کوچک باشد و مشکلی ایجاد نکند، پزشک به درمان آن اهمیتی نمی‌دهد زیرا مشکل ساز نخواهند بود.

فیبروم‌ها چگونه تشخیص داده می شوند؟

اگر علائمی را که در قسمت بالا اشاره کردیم، داشتید به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید. گاهی پزشک با انجام معاینات فیزیکی لگنی متوجه میوم رحم می‌شود و برای اطمینان از تشخیص خود، آزمایشات تخصصی‌تری را تجویز می‌کند.

تست‌هایی که ممکن است برای تائید تشخیص فیبروم‌های رحمی انجام شوند شامل:

  • سونوگرافی

در این روش از امواج صوتی با فرکانس بالا جهت تهیه تصویر استفاده می‌شود. در سونوگرافی، دستگاهی به نام مبدل روی واژن قرار داده می‌شود تا تصویر رحم و تخمدان‌ها را دریافت کنند.

  •  MRI لگن

یک آزمایش تصویر برداری است که برای تهیه‌ی تصاویر دو بعدی رحم، تخمدان و دیگر اعضای لگن استفاده می‌شود.

  • اشعه ایکس

انرژی الکترومغناطیسی که برای تولید تصاویر استخوان‌ها و اعضای داخلی استفاده می‌شود.

  • هیستروسالپینوگرافی

از رنگ برای تشخیص حفره رحم و لوله‌های فالوپ بر روی تصاویر اشعه ایکس استفاده می‌شود. این روش همان عکس رنگی رحم است که حین بررسی دلایل ناباروری، جهت تعیین باز یا بسته بودن لوله‌های فالوپ انجام می‌شود.

  • هیستروسکوپی

محدوده‌ای از نور را داخل رحم می‌تابانند و سالین نیز تزریق می‌کنند تا دیواره‌ی رحم را بررسی کنند.

فیبروم و باروری

با اینکه بسیاری از زنان دارای فیبروم مشکل باروری نخواهند داشت، در برخی زنان محل و اندازه برخی فیبروم­ها ممکن است به صورت زیر سبب بروز مشکل در باروری شود:

  • فیبروم بزرگی که شکل و اندازه رحم را تغییر می­دهد می­تواند حرکت اسپرم را مختل کرده و از بارداری جلوگیری کند.
  • فیبروم­ها می­توانند سبب بسته شدن لوله­‌های فالوپ شده و از رسیدن تخمک به رحم جلوگیری کنند.
  • به نظر می­رسد که فیبروم­های ساب موکوزال با ناباروری مرتبط باشند چرا که احتمال لانه گزینی تخمک بارور شده در دیواره رحم را کاهش می­دهند.

اگرچه بسیاری از زنان علی رغم وجود فیبروم بارداری راحتی دارند، اما 10 الی 30 درصد از زنانی که فیبروم دارند در بارداری با مشکل مواجه خواهند شد. بیایید نگاه دقیق­تری به تأثیر احتمالی آنها روی مراحل مختلف بارداری داشته باشیم:

اوایل بارداری

  • سقط جنین: پژوهش‌ها نشان داده­ اند که خطر سقط جنین در زنانی که میوم دارند دو برابر (14 درصد) بیشتر از زنانی است که این مشکل را ندارند (7.6 درصد). همچنین داشتن چندین فیبروم به جای یک عدد، این خطر را بیشتر می­کند. زنانی که نوع داخلی یا ساب موکوزال دارند، نیز بیشتر در معرض سقط جنین زودرس قرار می­گیرند.
  • خونریزی: پژوهش‌ها نشان داده‌اند که اگر جفت جنین در نزدیکی فیبروم قرار داشته باشد، خطر خونریزی (60 درصد) در اوایل بارداری در مقایسه با زمانی که این دو هیچ تماسی ندارند (9 درصد) بسیار بیشتر خواهد بود.

اواخر بارداری

  • زایمان پیش از موعد: احتمال وقوع زایمان زودرس در زنانی که در طول بارداری فیبروم رحم دارند، در مقایسه با زنانی که فیبروم ندارند تقریباً دو برابر است.

هنگام زایمان

  • میزان موفقیت IVF :پژوهش‌ها نشان داده‌اند در بارداری‌هایی که از طریق آی وی اف صورت گرفته‌اند، وجود فیبروم داخلی می­تواند میزان موفقیت زایمان نوزاد زنده را کاهش دهد.
  • جراحی سزارین: داشتن فیبروم می­تواند احتمال نیاز به جراحی سزارین برای فرد را تا چهار برابر بیشتر کند.
مقالات مرتبط
جدیدترین مـقالات آموزشی
ساعات حضور در مطب
شنبه الی چهار شنبه: صبح ها از 9 الی 12
تلفن: 88430922-021
بالا