دکتر فاطمه نعمت اللهی تله ویزیت

علل و علائم مسمومیت بارداری چیست؟

مسمومیت بارداری که از نظر پزشکی به عنوان پره اکلامپسی شناخته می‌شود، زمانی رخ می‌دهد که فشار خون بالا بعد از هفته بیستم بارداری مشاهده می‌شود با نشت پروتئین در ادرار همراه باشد.

علت مسمومیت بارداری به  طور کامل مشخص نشده است. با این حال؛ عواملی مانند اولین بارداری بیمار، بارداری در سنین بالا، سابقه مسمومیت بارداری در بارداری های قبلی، بارداری چند قلویی، چاقی، فشار خون مزمن از عوامل خطرزای مسمومیت بارداری هستند.

فشار خون بالا، سردرد مداوم، اختلالات بینایی، درد در قسمت بالای شکم، درد کمر و معده و تنگی نفس از جمله علائم مسمومیت بارداری است  .

مسمومیت بارداری (پره اکلامپسی) چیست؟

پره اکلامپسی که عموماً به عنوان مسمومیت بارداری شناخته می شود، بیماری است و زمانی رخ می‌دهد که فشار خون بالا که بعد از هفته بیستم بارداری مشاهده می‌شود با نشت پروتئین در ادرار (پروتئین اوری) همراه باشد.

علائم مسمومیت بارداری عبارتند از:

  • فشار خون بالا: در خانمی که قبلاً فشار خون نرمال داشت، فشار خون سیستولیک 140 میلی متر جیوه و یا دیاستولیک 90 میلی متر جیوه و فشار خون بالاتر بعد از هفته بیستم بارداری مشاهده می‌شود.
  • سردرد شدیدی که از بین نمی‌رود،
  • اختلالات بینایی مانند شناور، تاری دید، حساسیت به نور،
  • درد در قسمت بالای شکم، کمر درد، معده درد،
  • شروع جدید تنگی نفس
  • تغییرات در وضعیت روانی،
  • ممکن است تاری هوشیاری مشاهده شود.

علل و عوامل خطر مسمومیت بارداری (پره اکلامپسی) چیست؟

علت مسمومیت بارداری به طور کامل شناخته نشده است. اما برخلاف تغییرات عروقی که باید در طول سازگاری مادر با بارداری ایجاد شود، آسیب عروق و تنگ شدن عروق به دلیل مواد ترشح شده ثانویه به این آسیب و مقاومت در جریان خون می‌تواند منجر به مسمومیت بارداری شود.

آسیب به عروق کلیوی و نشت پروتئین در ادرار ثانویه به آسیب عروقی مشاهده می‌شود. مجدداً به دلیل اثرات عروقی علائمی مانند سردرد و تاری دید ایجاد می کند. در جنین به دلیل افزایش مقاومت جریان خون ممکن است تاخیر رشد و الیگوهیدرآمنیوس (کاهش مقدار آب) مشاهده شود.

عوامل خطر مختلفی به ویژه استعداد ژنتیکی در شکل گیری این مکانیسم مختل وجود دارد.

عوامل خطری که می‌توانند باعث مسمومیت بارداری شوند عبارتند از:

حاملگی اول بیمار:

اگرچه دلیل دقیق آن کاملاً مشخص نیست، حساسیت بالا به آنتی ژن‌های پدر یکی از نظریه‌های پذیرفته شده است.

40 سال یا بیشتر:  

بیماری‌های مزمن و عوامل خطر اضافی ممکن است در حاملگی‌های سن بالا ایجاد شوند. به همین دلیل، خطر مسمومیت بارداری در زنان باردار 40 سال به بالا افزایش می‌یابد.

تجربه پره اکلامپسی، یعنی مسمومیت حاملگی در بارداری قبلی:

بیمارانی که در حاملگی‌های قبلی خود دچار پره اکلامپسی شده‌اند، در مقایسه با بیمارانی که قبلاً چنین سابقه‌ای نداشته‌اند، تقریباً هشت برابر بیشتر در معرض ابتلا به پره اکلامپسی هستند.

چاقی:

در بیماران با شاخص توده بدنی 25 و بالاتر قبل از بارداری، به ازای هر 5-7 کیلوگرم افزایش اندازه‌گیری سطح بدن، خطر مسمومیت بارداری افزایش می‌یابد.

حاملگی چند قلو:

افزایش تعداد جنین‌ها در رحم خطر ابتلا به پره اکلامپسی را افزایش می‌دهد.

علاوه بر این؛

فشار خون مزمن،

بیماری‌های عروقی و بافت همبند،

بیماری‌های مزمن کلیه نیز از جمله عواملی هستند که می‌توانند باعث مسمومیت بارداری شوند.

مسمومیت حاملگی (پره اکلامپسی) معمولا در چه کسانی اتفاق می‌افتد؟

مسمومیت بارداری به ویژه در افرادی که تحت عوامل خطر هستند قابل مشاهده است، اما در حاملگی‌های بدون فاکتورهای خطر نیز می تواند مشاهده شود، اگرچه نادر است. مسمومیت بارداری تقریباً در 5 درصد از بارداری‌ها در سراسر جهان مشاهده می‌شود.

مسمومیت بارداری (پره اکلامپسی) چه عوارضی ایجاد می‌کند؟

آسیب عروقی در مسمومیت حاملگی با تأثیر گذاشتن بر همه اندام‌ها باعث تغییرات گسترده‌ای می‌شود.

اولین علامت مسمومیت بارداری تغییر فشار خون است. فشار خون بالا با گذشت زمان افزایش می‌یابد و به سطح 140/90 ≤ می رسد. علاوه بر این، دارای سردردهای ناشی از تغییرات عروقی از نوع شدیدی هستند که به مسکن‌ها پاسخ ضعیفی می‌دهند.

بسته به تغییرات عروقی در چشم، اختلالات بینایی یا از دست دادن میدان بینایی، که به عنوان فلاش نور در چشم توصیف می‌شود، ممکن است رخ دهد. افزایش رفلکس‌ها مشاهده می‌شود. هنگامی که آسیب عروقی و فشار خون با هم ترکیب شوند، می‌تواند منجر به تشنج و فلج در موارد پیشرفته شود.

به دلیل اختلال در خون‌رسانی جنین و مقاومت در جریان خون در عروق جفت، ممکن است تاخیر رشد و کاهش میزان مایع آمنیوتیک در نوزاد مشاهده شود. با این حال، اگر پره اکلامپسی در پایان بارداری به درستی ایجاد شود، این یافته‌ها ممکن است مشاهده نشوند. در موارد نادر و در صورت وجود پره اکلامپسی شدید، جدا شدن جفت یک بیماری نادر است که زندگی نوزاد را به خطر می‌اندازد.

مسمومیت بارداری (پره اکلامپسی) چگونه تشخیص داده می‌شود؟

در تشخیص مسمومیت بارداری فشار خون (فشار خون بالا) به صورت بالینی اندازه گیری می‌شود. فشار خون سیستولیک 140 میلی متر جیوه و یا دیاستولیک 90 میلی متر جیوه و بالاتر مشاهده می‌شود.

در موارد مشکوک بالینی، تشخیص 300 میلی گرم پروتئین یا بیشتر در پروتئین ادرار 24 ساعته تشخیص مسمومیت بارداری را تایید می‌کند. در مراکزی که نمی توان اندازه‌گیری کرد، می‌توان آن را به عنوان تشخیص پروتئین مثبت ++ در آزمایش معمول ادرار در نظر گرفت.

افزایش سطح کراتینین سرم (مقادیر بالای 1.1 میلی گرم در دسی لیتر) و افزایش آنزیم‌های کبدی نیز در تشخیص مسمومیت بارداری مهم هستند. علاوه بر این، کاهش تعداد سلول‌های لخته کننده به نام "پلاکت" به دلیل آسیب عروقی مشاهده می‌شود. این در موارد پیشرفته شدید شدیدتر است.

مسمومیت بارداری (پره اکلامپسی) چگونه درمان می‌شود؟

هدف اولیه در درمان مسمومیت بارداری کنترل فشار خون تا زمان اطمینان از زایمان سالم است. بنابراین، مادر با داروهای ضد فشار خون (داروهایی که برای درمان فشار خون استفاده می‌شود) شروع می‌شود.

اگر خطر زایمان زودرس وجود داشته باشد، درمان کورتیکواستروئیدی برای اطمینان از رشد ریه نوزاد اعمال می‌شود.

نوزاد باید از نظر رشد و سلامت در رحم تحت نظارت و پیگیری دقیق قرار گیرد.

در صورت عدم پاسخ به درمان یا بدتر شدن یافته‌های بالینی، زایمان باید پس از 34 هفته برنامه‌ریزی شود. اگر بین هفته 24 تا 34 بارداری باشد، باید با توجه به وضعیت مادر و نوزاد تصمیم‌گیری شود. در نهایت درمان نهایی این بیماری ختم بارداری از طریق زایمان است.

در سامانه تله ویزیت، بصورت آنلاین توسط  دکتر فاطمه نعمت اللهی  ویزیت شوید. جهت تله ویزیت روی لینک زیر کلیک کنید.

مقالات مرتبط
جدیدترین مـقالات آموزشی
ساعات حضور در مطب
شنبه الی چهار شنبه: صبح ها از 9 الی 12
تلفن: 88430922-021
بالا