دکتر فاطمه نعمت اللهی تله ویزیت

کیست تخمدان و نازایی در یک نگاه

کیست های تخمدان کیسه های جامد یا پر از مایع (کیست) در داخل یا روی سطح یک یا هر دو تخمدان هستند.

زنان در هر سنی ممکن است دچار کیست تخمدان شونداکثر کیست های تخمدان غیر سرطانی هستند، معمولا خود به خود ناپدید می شوند و هیچ علامتی ایجاد نمی کنند.

اگر کیست تخمدان پاره شود، می تواند علائم جدی مانند درد شدید شکم یا لگن ایجاد کند.

گزینه های درمانی شامل مشاهده، برداشتن جراحی و هورمون درمانی (قرص های ضد بارداری) برای جلوگیری از رشد کیست های اضافی است.

کیست تخمدان چیست؟

کیست های تخمدان کیسه های پر از مایعی هستند که می توانند در تخمدان ها تشکیل شوند و در سال های باروری (19 تا 45) بسیار شایع هستند. کیست های تخمدان می توانند به دلایل مختلفی ایجاد شوند که در زیر توضیح داده شده است و به سیستم تولید مثل و تخمک گذاری زن مربوط می شود.

زنان دارای دو تخمدان هستند که در دو طرف رحم قرار دارند که در آن تخمک‌ها در طول سال‌های باروری زن رشد کرده و بالغ می‌شوند. تخمدان ها هورمون هایی از جمله استروژن تولید می کنند که چرخه قاعدگی ماهانه را آغاز می کند. هر ماه زن تخمک گذاری می کند، به این معنی که یکی از تخمدان ها یک تخمک کوچک آزاد می کند که به سمت لوله فالوپ می رود تا به طور بالقوه بارور شود.

انواع مختلفی از کیست تخمدان وجود دارد، از جمله:

کیست فولیکولی یا عملکردی 

شایع‌ترین نوع کیست، کیست‌های عملکردی، که کیست‌های فولیکولی نیز نامیده می‌شوند، در طول تخمک‌گذاری تشکیل می‌شوند و زمانی اتفاق می‌افتند که یا تخمک آزاد نمی‌شود یا کیسه‌ای که در آن تخمک تشکیل می‌شود پس از آزاد شدن تخمک حل نمی‌شود. آنها معمولاً بدون درمان، خود به خود از بین می روند.

جسم زرد

یکی دیگر از شکل‌های رایج کیست تخمدان زمانی رخ می‌دهد که فولیکول پس از آزاد کردن تخمک پاره شود اما دوباره مهر و موم نشود. کیست در جسم زرد، غده ای که پروژسترون و استروژن تولید می کند، تشکیل می شود. کیست جسم زرد می تواند بزرگ شود (بیش از 3 اینچ طول) و می تواند تخمدان را پاره کند، بچرخاند و بپیچد و علائم درد ایجاد کند.

تخمدان پلی کیستیک

هنگامی که یک زن موفق به تخمک گذاری نمی شود، ثانویه به دلیل تغییرات مزمن در سطح هورمون، رشد طبیعی تخمک را مختل می کند. تخمدان ها ممکن است بزرگتر به نظر برسند و دارای کیسه ها یا کیست های پر از مایع باشند. این وضعیت به عنوان سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) نیز شناخته می شود.

سیستادنوما

این کیست ها از سلول های سطح تخمدان تشکیل می شوند. آنها اغلب پر از مایع هستند، می توانند بسیار بزرگ شوند و علائم ایجاد کنند، و اغلب با جراحی برداشته می شوند.

درموئید

کیست های درموئید که از همان بافت استخوان، چربی، مو یا غضروف تشکیل شده اند، ممکن است ملتهب شوند و باعث پیچ خوردگی یا پیچ خوردگی تخمدان شوند.

هموراژیک

زمانی که کیست در تخمدان تشکیل می شود و پر از خون می شود.

اندومتریوئید

کیست‌های آندومتریوئید زمانی ایجاد می‌شوند که سلول‌های آندومتر (سلول‌هایی که معمولاً در پوشش داخلی رحم زنان یافت می‌شوند) در داخل تخمدان رشد می‌کنند. این عارضه زنان را در طول سال های باروری تحت تاثیر قرار می دهد و یکی از علل شایع درد مزمن لگن است.

علل ایجاد کیست تخمدان

عدم تعادل هورمونی:

گاهی اوقات کیست ها می توانند به دلیل داروهایی که برای کمک به تخمک گذاری زنان استفاده می شوند ایجاد شوند. کیست های عملکردی انواع کیست هایی هستند که معمولاً به دلیل عدم تعادل هورمونی ایجاد می شوند.

آندومتریوز:

زمانی رخ می دهد که بافتی که به طور معمول در داخل رحم رشد می کند، در خارج رشد می کند و باعث ایجاد کیست تخمدان می شود، زیرا بافت آندومتر به تخمدان می چسبد و رشد می کند.

عفونت های لگنی:

کیست ها می توانند به دلیل عفونت های شدید لگنی ایجاد شوند که به تخمدان ها و لوله های فالوپ گسترش می یابند.

بارداری:

به طور معمول یک کیست تخمدان در اوایل بارداری ایجاد می شود تا به حمایت از بارداری تا زمان تشکیل جفت کمک کند. کیست گاهی تا اواخر بارداری روی تخمدان می ماند و ممکن است نیاز به برداشتن داشته باشد.

علائم کیست تخمدان

اکثر کیست ها هیچ علامتی ایجاد نمی کنند و خود به خود از بین می روند. اگر کیست علائم ایجاد کند، ممکن است یک زن فشار شکم، تورم، نفخ یا درد در قسمت پایین شکم در سمت کیست را تجربه کند. درد ممکن است تیز یا مبهم باشد و ممکن است متناوب یا ثابت باشد. زنان باید در صورت بروز درد ناگهانی و شدید شکم یا لگن به پزشک متخصص زنان مراجعه کنند.

گاهی اوقات زنان متوجه نمی شوند که کیست تخمدان دارند تا زمانی که برای معاینه معمول لگن به پزشک زنان مراجعه کنند. توده های کیستیک تخمدان که پس از یائسگی ایجاد می شوند ممکن است سرطانی باشند. به همین دلیل مهم است که معاینه لگنی منظم با پزشک خود انجام دهید.

درمان کیست تخمدان

درمان بستگی به نوع کیست، اندازه و علائم تجربه شده توسط زن دارد. در بسیاری از موارد پزشکان انتظار مراقبه را توصیه می کنند. اگر خانمی علائمی نداشته باشد و سونوگرافی یک کیست کوچک پر از مایع را نشان دهد، پزشک ممکن است معاینات دوره‌ای را هر یک تا سه ماه یکبار توصیه کند تا ببیند آیا تغییری در اندازه یا ظاهر کیست وجود دارد یا خیر. از قرص های ضد بارداری نیز می توان برای کاهش احتمال ایجاد کیست های جدید در طول دوره های قاعدگی بعدی استفاده کرد.

اگر کیست بزرگ است، به طور مداوم در حال رشد است و یک کیست کاربردی نیست، پزشک ممکن است برداشتن آن را با جراحی توصیه کند. کیست هایی که باعث درد کافی یا سایر علائم شدید می شوند نیز ممکن است نیاز به برداشتن داشته باشند.

در سامانه تله ویزیت، بصورت آنلاین توسط  دکتر فاطمه نعمت اللهی  ویزیت شوید. جهت تله ویزیت روی لینک زیر کلیک کنید.

مقالات مرتبط
جدیدترین مـقالات آموزشی
ساعات حضور در مطب
شنبه الی چهار شنبه: صبح ها از 9 الی 12
تلفن: 88430922-021
بالا