دکتر فاطمه نعمت اللهی تله ویزیت

سطوح هورمون محرک فولیکول - FSH

هورمون محرک فولیکول (FSH) برای تولید مثل مهم است. FSH چرخه قاعدگی را تنظیم می کند و رشد تخمک را در تخمدان ها تحریک می کند. برای مردان، FSHبه ساخت اسپرم کمک می کند.

با این حال، FSH بسیار کم یا بیش از حد می تواند باعث ناباروری (ناتوانی در باردار شدن) شود. دانستن سطح FSH می تواند به شما در درک سلامت باروری کمک کند

هورمون محرک فولیکول (FSH) چیست؟

فولیکول ها کیسه های کوچکی از مایع هستند که در داخل تخمدان زنان یافت می شوند. آنها با ترشح هورمون ها بر چرخه قاعدگی تأثیر می گذارند. هر فولیکول دارای پتانسیل آزادسازی تخمک برای لقاح است. FSH هورمونی است که توسط غده کوچکی در مغز شما به نام غده هیپوفیز قدامی تولید می شود. سطح FSH در زنان و مردان به طور مستقیم با باروری مرتبط است.

 

سطوح هورمون محرک فولیکول - FSH

 

سطوح FSH و باروری

در زنان، FSH تولید استرادیول در بدن را افزایش می دهد، نوعی استروژن که به بالغ شدن تخمک ها و آزاد شدن از فولیکول کمک می کند. در پایان دوره قاعدگی، سطح استروژن پایین است و به غده هیپوفیز سیگنال می دهد که FSH بیشتری را برای تحریک تخمک ها در تخمدان به رشد بفرستد. این فرآیند به بلوغ فولیکول ها و آزاد شدن تخمک کمک می کند. اگرچه ممکن است فولیکول های زیادی وجود داشته باشد. معمولاً فقط یکی در زمان تخمک گذاری تخمک آزاد می کند. بدن شما فولیکول های استفاده نشده را دوباره جذب می کند.

علاوه بر افزایش سطح تستوسترون، FSH  رشد بیضه را در مردان تحریک می کند و پروتئینی را مسئول ایجاد و حفظ سلول های طبیعی اسپرم می کند.

تست سطح FSH چیست؟

آزمایش خون می تواند سطح FSH را در بدن شما اندازه گیری کند. هورمون لوتئینیزه کننده (LH) برای تنظیم قاعدگی، ترشح تخمک از تخمدان، تولید استروژن در زنان و تستوسترون در مردان با FSH همکاری نزدیکی دارد. بنابراین، سطوح FSH و LH هم در زنان و هم در مردان برای کمک به درک سلامت باروری آنها ترسیم می شود.

هدف از آزمون سطح FSH در زنان

تقریباً 6 درصد از زنان بین 15 تا 44 سال بعد از یک سال تلاش نمی توانند باردار شوند. سطح FSH می تواند به شناسایی مشکلات باروری یا عدم تعادل هورمونی کمک کند. در زیر دلایلی وجود دارد که چرا یک زن ممکن است به اندازه گیری سطح  FSH نیاز داشته باشد:

تعیین کنید که آیا او قبل از یائسگی است یا یائسگی را پشت سر گذاشته است

نتایج تست سطح FSH در زنان

برای زنانی که هنوز پریود هستند، سطح FSH احتمالاً در روز سوم چرخه قاعدگی، روز اول اولین روز قاعدگی است. سطوح FSH بر اساس سن، وضعیت بلوغ و جنسیت متفاوت است. در اینجا محدوده طبیعی FSH بر اساس وضعیت بلوغ آمده است:

  • قبل از بلوغ: 0 تا 4.0 میلی واحد بین المللی در هر میلی لیتر (mIU/mL) 0 تا 4.0 واحد بین المللی در لیتر (IU/L))
  • در دوران بلوغ: 0.3 تا 10.0 میلی واحد بین المللی در هر میلی لیتر (0.3 تا 10.0 واحد بین المللی در لیتر)
  • زنانی که هنوز قاعدگی دارند: 4.7 تا 21.5 میلی واحد بین المللی در هر میلی لیتر (4.5 تا 21.5 واحد بین المللی در هر لیتر)
  • بعد از یائسگی: 25.8 تا 134.8 میلی واحد بین المللی در هر میلی لیتر (25.8 تا 134.8 واحد بین المللی در هر لیتر)

سطوح بالای FSH در زنان

سطوح بالای FSH می تواند به این معنی باشد که بدن شما سخت تر برای تولید این هورمون کار می کند و شما تخمک با کیفیتی تولید نمی کنید. برخی شرایط می توانند باعث افزایش سطح FSH شوند، از جمله:

گرگرفتگی، پریودهای نامنظم، تغییرات پوست و مو، خواب ضعیف و ناتوانی در باردار شدن با سطوح بالای FSH مرتبط است.

سطوح پایین FSH در زنان

داشتن سطح FSH پایین می تواند نشان دهنده موارد زیر باشد:

  • شما تخمک درست نمیکنید
  • غده هیپوفیز به درستی کار نمی کند
  • مشکل در هیپوتالاموس (کنترل غده هیپوفیز) وجود دارد.
  • شما کم وزن هستید یا به سرعت وزن کم کرده اید
  • خوردن مقدار زیادی سویا
  • ممکن است کم کاری تیروئید داشته باشید

علائم سطوح پایین FSH شامل تاخیر در بلوغ، ناباروری و سیکل های قاعدگی نامنظم است.

ویتامین ها و سطوح  FSH

قبل از تعیین سطح  FSH، پزشک خود را در مورد مکمل ها یا ویتامین هایی که مصرف می کنید مطلع کنید، زیرا ممکن است برخی از آنها بر سطح FSH تأثیر بگذارد. به عنوان مثال، DHEAو اسیدهای چرب امگا 3 می توانند سطح FSH را کاهش دهند.

هدف از تست سطح FSH در مردان

باروری هرگز فقط مسئله یک زن نیست. مردان نیز می توانند در ناباروری نقش داشته باشند. حدود 8 درصد از زوج ها با ناباروری به دلیل مردان دست و پنجه نرم می کنند.

  • همسر بعد از 12 ماه تلاش باردار نشده است
  • کاهش میل جنسی

تجربه: خستگی، ضعف، کاهش وزن، یا کاهش اشتها

نتایج تست سطح FSH در مردان

در اینجا محدوده طبیعی سطح FSH در مردان آمده است:

قبل از بلوغ: 0 تا 5.0 میلی واحد بین المللی در هر میلی لیتر (0 تا 5.0 واحد بین المللی در هر لیتر)

در دوران بلوغ: 0.3 تا 10.0 میلی واحد بین المللی در هر میلی لیتر (0.3 تا 10.0 واحد بین المللی در لیتر)

بزرگسالان: 1.5 تا 12.4 میلی واحد بین المللی در هر میلی لیتر (1.5 تا 12.4 واحد بین المللی در هر لیتر)

سطوح بالای FSH در مردان

عواملی که منجر به افزایش سطح FSH در مردان می شوند عبارتند از:

  • افزایش سن
  • بیضه های آسیب دیده (در اثر شیمی درمانی، پرتودرمانی یا سوء مصرف الکل)
  • شرایط ژنتیکی مانند سندرم کلاین فلتر
  • تومور غده هیپوفیز
  • درمان هورمونی

علائم مرتبط با افزایش سطح FSH در مردان عبارتند از از دست دادن میل جنسی، خستگی، کاهش تعداد اسپرم و بدخلقی.

سطوح پایین FSH در مردان

به طور مشابه، مردان با سطوح پایین FSH ممکن است نارسایی غده هیپوفیز یا هیپوتالاموس داشته باشند. علاوه بر این، سطوح پایین FSH می تواند رشد بیضه ها را مهار کرده و باعث کاهش تعداد اسپرم شود. مردان با سطح FSH پایین ممکن است اختلال نعوظ را تجربه کنند

استرس و سطوح  FSH

ثابت شده است که استرس های روانی و فیزیولوژیکی باعث افزایش تولید گلوکوکورتیکوئیدها در بدن می شوند. افزایش سطح گلوکوکورتیکوئید هورمون هایی مانند FSH را سرکوب می کند و باردار شدن را دشوارتر می کند.

داروها می توانند بر سطوح FSH تأثیر بگذارند

برخی از داروها می توانند بر سطح FSH تأثیر بگذارند. داروهایی که می توانند سطح FSH را افزایش دهند عبارتند از:

  • جینسینگ 14
  • آلداکتون (اسپیرونولاکتون) 15
  • تاگامت (سایمتیدین) 16

داروهایی که می توانند سطح FSH را کاهش دهند عبارتند از:

  • استروژن
  • تستوسترون
  • استروئیدها 17
  • داروهای ضد بارداری خوراکی

خلاصه

 FSHنقش مهمی در سلامت باروری زنان و مردان دارد. مقدار زیاد یا خیلی کم این هورمون می تواند بر باروری شما تأثیر بگذارد. برای ارزیابی سطح FSH می توان آزمایش خون انجام داد. سطوح طبیعی FSH به سن، وضعیت بلوغ و جنسیت بستگی دارد. گاهی اوقات داروها و تغییر شیوه زندگی می تواند بر سطح FSH شما تأثیر بگذارد.

اگر حداقل یک سال است که شما و شریک زندگیتان تلاش کرده اید که باردار شوید، ممکن است وقت آن رسیده باشد که به پزشک متخصص زنان خود مراجعه کنید. ممکن است در مورد کمک گرفتن، ترس از یک مشکل پزشکی، تردید وجود داشته باشد. با این حال، شما تنها نیستید. بررسی سطح هورمون ها روشی تقریبا بدون درد و آسان برای درک سلامت باروری شما و همسرتان است.

چگونه می توانم برای آزمایش FSH آماده شوم؟

برای آماده شدن برای آزمایش FSH هیچ کاری لازم نیست انجام دهید. با این حال، ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی شما ممکن است برنامه ریزی آزمایش را در مرحله خاصی از چرخه قاعدگی خود توصیه کند.

در سامانه تله ویزیت، بصورت آنلاین توسط  دکتر فاطمه نعمت اللهی  ویزیت شوید. جهت تله ویزیت روی لینک زیر کلیک کنید.

مقالات مرتبط
جدیدترین مـقالات آموزشی
ساعات حضور در مطب
شنبه الی چهار شنبه: صبح ها از 9 الی 12
تلفن: 88430922-021
بالا