دکتر فاطمه نعمت اللهی تله ویزیت

دوره باروری به چه معناست؟ چه آزمایشاتی برای باروری انجام می شود؟

هر زوجی که می خواهد فرزندی را به دنیا بیاورد ممکن است آزمایشاتی داشته باشد. وضعیت باروری شما نیز با سن شما نسبت معکوس دارد.

اگر شما و همسرتان در تلاش برای بچه دار شدن هستید اما نمی توانید بچه دار شوید، ممکن است به این فکر کنید که آیا باید آزمایش های لازم برای باروری خود را انجام دهید یا خیر. متخصصان زنان می گویند اگر با وجود رابطه جنسی منظم و بدون کنترل بارداری به مدت 12 ماه، اگر زیر 35 سال دارید و به مدت 6 ماه اگر بالای 35 سال دارید، باردار نشده اید، وقت آن است که با پزشک متخصص زنان مشورت کنید. 

دوره باروری به چه معناست؟ چه آزمایشاتی برای باروری انجام می شود؟

چگونه می دانید بارور هستید؟

برای زوجین مهم است که با هم نزد پزشک بروند. به گفته متخصصان زنان، ناباروری مردان و زنان را به یک اندازه تحت تاثیر قرار می دهد، بنابراین هر دو طرف باید آزمایش بدهند. در اولین ملاقات با پزشکتان در این مورد، احتمالاً او همچنین در مورد سلامت عمومی و سبک زندگی شما سؤالاتی خواهد پرسید از جمله:

  • سابقه پزشکی، از جمله بیماری های مزمن یا جراحی،
  • داروهایی که مصرف می کنید یا در گذشته استفاده کرده اید،
  • سیگار کشیدن، مصرف الکل، مصرف کافئین یا مصرف غیرقانونی مواد،
  • قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی، سموم یا تشعشعات در خانه یا محل کار،
  • همچنین در مورد زندگی جنسی شما،
  • چند وقت یکبار آمیزش دارید،
  • انتخاب روش کنترل بارداری و سابقه استفاده شما،
  • وجود بیماری مقاربتی،
  • وجود هرگونه مشکل در حین مقاربت.

پزشک شما همچنین سوالات زیر را در مورد دوره های قاعدگی شما می پرسد، اینها عبارتند از:

  • آیا قبلا باردار بوده اید؟
  • در طول سال گذشته چند بار پریود شده اید؟
  • آیا پریودهای نامنظم داشته اید یا قاعدگی را از دست داده اید؟
  • آیا بین پریودها لکه بینی وجود دارد؟
  • آیا تغییراتی در میزان خونریزی، تغییر طول، افتادن لخته های خونی بزرگ یا درد مرتبط با دوره های قبلی داشته اید؟
  • از چه روش های پیشگیری از بارداری استفاده کرده اید؟
  • آیا تا به حال برای بچه دار شدن به پزشک مراجعه کرده اید و آیا درمانی دریافت کرده اید؟

چه آزمایشاتی برای باروری انجام می شود؟

هیچ آزمایش واحدی وجود ندارد که بتوان آن را بهترین آزمایش برای تحقیقات ناباروری نامید. پزشکان از انواع آزمایشات برای شناسایی مشکلاتی که ممکن است باعث مشکلات باروری شوند استفاده می کنند. جدای از این، معاینات و آزمایشاتی که باید انجام شود.

معاینه لگن و ارزیابی سونوگرافی

شما باید تست پاپ اسمیر را انجام دهید که برای تشخیص سلول های غیر طبیعی در اطراف دهانه رحم استفاده می شود. این آزمایش برای تشخیص سرطان دهانه رحم و سایر مشکلات دهانه رحم یا بیماری های مقاربتی مفید است. هر یک از اینها می تواند باردار شدن را برای شما دشوار کند.

ارزیابی سونوگرافی ترانس واژینال یک اسکن غیر تهاجمی برای تجسم رحم و تخمدان ها است. اگرچه ممکن است برای برخی از زنان کمی ناراحت کننده باشد، اما نتایج بسیار بهتری نسبت به سونوگرافی شکم ارائه می دهد. با روش سونوگرافی ترانس واژینال می توان وجود یک ناهنجاری ساختاری مانند پولیپ، فیبروم، تجمع مایع در لوله ها یعنی هیدروسالپینکس را که ممکن است از بارداری در رحم جلوگیری کند، تشخیص داد، در حالی که می توان با استفاده از این روش در مورد ذخیره تخمک نظر داشت. نگاهی به کیست های تشکیل شده در تخمدان ها و تعداد تخمک هایی که ممکن است در ابتدای هر دوره قاعدگی ایجاد شوند. در صورت وجود ناهنجاری های ساختاری، لازم است با استفاده از معاینه تکمیلی و روش های تشخیصی مداخله ای، وضعیت موجود تایید شود. یا در صورت مشاهده ضایعه کیستیک، برای حذف یک بیماری بدخیم قبل از لقاح.

آزمایشات خون

اغلب برای کنترل سطح هورمون ها و ذخیره تخمدان (تعداد بالقوه تخمک باقی مانده در تخمدان های یک زن) استفاده می شود. در روز دوم یا سوم قاعدگی، هورمون های  FSH، LHو E2 مورد ارزیابی قرار می گیرند. علاوه بر این، آزمایش‌های TSH و fT4 باید برای ارزیابی عملکرد غده تیروئید درخواست شود.

جدای از این موارد، اگر سابقه خانوادگی یائسگی زودرس یا نارسایی تخمدان وجود داشته باشد، اگر ذخیره تخمدانی کم در نتیجه سونوگرافی در روزهای دوم تا سوم قاعدگی مشاهده شود، ممکن است برای تایید از هورمون آنتی مولرین (AMH) درخواست شود. در حالی که هورمون های  FSH،LH و E2 باید در روزهای دوم و سوم قاعدگی درخواست شوند، روز یا ساعت خاصی یا ناشتا بودن برای معاینه AMH لازم نیست. در حالی که نتیجه آزمایش AMH به عنوان محدوده طبیعی 1-3 نانوگرم در میلی لیتر در نظر گرفته می شود، مقادیر کمتر از 1ng/ml پایین در نظر گرفته می شود و به بیماران در مورد بچه دار شدن در اسرع وقت توصیه می شود.

هیستروسالپنگوگرام (HSG) یک روش تصویربرداری است که پس از تزریق یک رنگ خاص از طریق دهانه رحم، از رحم و لوله‌های فالوپ عکس‌برداری می‌کند.

بعد از گذاشتن تخمک ها به کمک لوله ها نگهداری می شوند و در اینجا با اسپرم ها یکی می شوند. جنینی که از لقاح تخمک با اسپرم تشکیل می‌شود، اگر مانعی در مقابل حرکت لوله‌ها به سمت رحم وجود نداشته باشد و در صورت وجود مانع به غشای داخلی رحم (آندومتر) پیشرفت می‌کند. شرایط مناسب، بارداری شروع به پیشرفت می کند. در صورت تجمع مایع در لوله ها (هیدروسالپنکس)، انسداد یا هر ضایعه فضایی (فیبروم، پولیپ) یا چسبندگی (چسبندگی، سینکیا) در رحم شما، پیشرفت یا اتصال به رحم امکان پذیر نیست. ما از تصویربرداری HSG برای حذف این شرایط پاتولوژیک استفاده می کنیم.

لاپاراسکوپی (جراحی بسته) معاینه چشمی مستقیم اندام‌ها (رحم، لوله‌های فالوپ، تخمدان‌ها، روده‌ها و غیره) در شکم با یک لوله نازک (لاپاراسکوپ) با دوربین در انتهای آن با ایجاد چند برش 1 سانتی‌متری است. یا کمتر در دیواره شکم و بررسی هر گونه آسیب شناسی روش جراحی بسیار راحت برای بیمار و پزشک است که در صورت وجود می توان از آن استفاده کرد.

هنگامی که هر گونه انسداد یا جمع آوری مایع در لوله ها در نظر گرفته می شود، یک رنگ از طریق دهانه رحم تزریق می شود و می توان عبور این رنگ از لوله ها را کنترل کرد تا ببیند آیا مانعی در مسیر انتقال جنین وجود دارد یا خیر. هنگامی که مشکلی مشاهده می شود، می توان درمان آن را نیز در طی همان جراحی اعمال کرد.

علائم باروری چیست؟

در بیشتر موارد، داشتن یک چرخه قاعدگی طبیعی، مهم‌ترین سرنخ نشان می‌دهد که شما بدون توجه به وزنتان بارور هستید. برای داشتن قاعدگی منظم لازم است که تخمک در ابتدای قاعدگی انتخاب شود و رشد کند و بالغ شود و از تخمدان خارج شود یعنی تخمک گذاری انجام شود.

روش هایی وجود دارد که می توانید در بدن خود دنبال کنید تا بتوانید تخمک گذاری خود را درک کنید.

ردیابی طول چرخه قاعدگی

تخمک گذاری معمولا 14 روز قبل از شروع قاعدگی اتفاق می افتد، بنابراین اگر سیکل منظمی دارید، می توانید میانگین زمان تخمک گذاری را محاسبه کنید. در یک چرخه 28 روزه، این به معنای روز 14 پس از شروع قاعدگی است. در یک سیکل 32 روزه، یعنی 18 روز پس از شروع قاعدگی. اما اگر سیکل شما ماه به ماه کاملا منظم نیست، سخت است که مطمئن شوید. بنابراین یک تقویم چرخه قاعدگی را برای چند ماه نگه دارید یا از ابزارهایی استفاده کنید که می توانند به شما در محاسبه تخمک گذاری کمک کنند.

 درد تخمک گذاری

20 درصد از زنان در طول تخمک گذاری احساس درد یا گرفتگی در قسمت تحتانی شکم یا ناحیه اینگوینال یک طرفه دارند. این اصطلاح آلمانی به معنای "درد متوسط" است، یعنی درد ناشی از تخمک گذاری در اواسط پریودها و برخی از زنان ممکن است با این درد دچار خونریزی لکه بینی خفیف شوند.

مقدار و قوام مخاط دهانه رحم شما

در زمان تخمک گذاری، ممکن است متوجه شوید که ترشحات مرطوب تر، شفاف تر (مانند سفیده تخم مرغ) و لغزنده تر دارید.

تغییرات دمای بدن  (BBT)

اگر دمای بدن خود را قبل از بلند شدن از رختخواب در روزهای پس از تخمک گذاری با دماسنج اندازه گیری کنید، می توانید افزایش جزئی را تشخیص دهید.

این اندازه گیری اولیه دمای بدن است که اول صبح، بعد از حداقل سه تا پنج ساعت خواب و قبل از بلند شدن از رختخواب، صحبت کردن یا حتی نشستن با دماسنج انجام می دهید. با بروز نوسانات در سطح هورمون، BBT شما در طول چرخه تغییر می کند. در نیمه اول چرخه قبل از تخمک گذاری، هورمون استروژن غالب است. در نیمه دوم پس از تخمک گذاری، پروژسترون افزایش می یابد و دمای بدن شما افزایش می یابد.

به محض اینکه تخمک گذاری اتفاق می افتد، دمای بدن شما حدود نیم درجه افزایش می یابد. لازم به ذکر است که پیروی از BBT نمی تواند روز دقیق تخمک گذاری شما را تعیین کند، این تنها دلیلی بر این است که می توانید تخمک گذاری کنید.

سطح هورمون زمان تخمک گذاری )هورمون لوتئین کننده - LH)  افزایش می یابد و محتمل ترین زمان را می توان با استفاده از کیت های پیش بینی تخمک گذاری که سطح هورمون در ادرار شما را اندازه گیری می کند، تعیین کرد.

  • میل جنسی شما ممکن است افزایش یابد.
  • فرج یا واژن شما ممکن است متورم به نظر برسد.
  • دهانه رحم شما نرم و باز می شود.
  • احتمالاً بهتر است از ترکیبی از این روش ها استفاده کنید.

برخی از زنان ممکن است با نزدیک شدن به تخمک گذاری علائم دیگری مانند حساسیت سینه، نفخ و درد خفیف شکم را نیز تجربه کنند، اما اینها روش قابل اعتمادی برای پیش بینی تخمک گذاری نیستند.

احتمال باردار شدن یک زن چقدر است؟

اگر زیر 35 سال دارید و بدون استفاده از کنترل بارداری رابطه جنسی منظم دارید، 8 در 10 شانس باردار شدن در یک سال دارید.

چگونه می توانید شانس باردار شدن خود را افزایش دهید؟

  • داشتن رابطه جنسی هر یک روز در میان بدون استفاده از روشهای پیشگیری از بارداری
  • توجه بیشتری به مقاربت در دوران تخمک گذاری داشته باشید،
  • وزن مناسب خود را حفظ کنید، الکل را کاهش دهید یا آن را ترک کنید و سیگار نکشید.

در سامانه تله ویزیت، بصورت آنلاین توسط  دکتر فاطمه نعمت اللهی  ویزیت شوید. جهت تله ویزیت روی لینک زیر کلیک کنید.

مقالات مرتبط
جدیدترین مـقالات آموزشی
ساعات حضور در مطب
شنبه الی چهار شنبه: صبح ها از 9 الی 12
تلفن: 88430922-021
بالا